
Na mwandishi-wetu,
Serikali ya Uingereza ilitangaza Novemba 4, 2026 kuwa itaanzisha sheria ya lazima ya Human Rights Due Diligence (mHRDD), inayolenga kuhakikisha kampuni zinachukua hatua za kutambua, kuzuia na kushughulikia ukiukwaji wa haki za binadamu unaoweza kutokea kutokana na shughuli zao za kibiashara.
Sheria hiyo inalenga pia kukabiliana na ajira za kulazimishwa (Forced Labour) katika uzalishaji na usambazaji wa bidhaa na huduma.
Kwa mujibu wa tangazo la Serikali, mpango huo unapendekezwa kuhusisha:
Kampuni za Uingereza zenye mauzo ya kimataifa yanayozidi pauni milioni 350 kwa mwaka.
Kampuni za nje ya Uingereza zenye mauzo yanayotokana na shughuli zake nchini Uingereza yanayozidi pauni milioni 350.
3. Kwa nini hatua hii ni muhimu?
Corporate Justice Coalition inaeleza kuwa sheria hiyo inaweza kuwa na manufaa yafuatayo:
1. Uwajibikaji wa kampuni: Kampuni zitawajibika zaidi pale shughuli zao zinaposababisha madhara kwa wafanyakazi, jamii au watu wengine.
2. Kulinda wafanyakazi: Kusaidia kupambana na unyonyaji wa wafanyakazi, ajira za kulazimishwa na ukiukwaji wa haki za binadamu.
3. Kulinda jamii: Kuimarisha ulinzi wa jamii zinazoishi katika maeneo yanayozunguka miradi ya uwekezaji na shughuli za kampuni.
4. Haki za wanawake: Kusaidia kulinda wanawake dhidi ya ubaguzi, unyonyaji na ukiukwaji wa haki zao katika maeneo ya kazi na shughuli za kiuchumi.
5. Haki za watu wa asili: Kulinda haki za jamii za wenyeji na watu wa asili (Indigenous Peoples) wanaoweza kuathiriwa na shughuli za kampuni.
4. Changamoto ambazo CJC imezitaja
Pamoja na kuunga mkono hatua hiyo, Corporate Justice Coalition imeeleza wasiwasi kuhusu maeneo matano muhimu:
Kutokujumuishwa kwa mazingira katika mfumo unaopendekezwa.
Kutokujumuishwa kwa sekta ya umma.
Kama waathirika wa ukiukwaji wa haki watapata haki na fidia kwa urahisi.
Kiwango kikubwa cha mauzo kinachotumika kinaweza kuziacha kampuni nyingi nje ya sheria hiyo.
Umuhimu wa kuweka muda wa utekelezaji, uwazi na kuwashirikisha wadau katika mchakato wa kutengeneza sheria.
5. Ujumbe muhimu kwa Tanzania na Afrika
Makala hii ina ujumbe muhimu kwa nchi za Afrika, ikiwemo Tanzania, hasa katika sekta za madini, kilimo, ujenzi, viwanda na uwekezaji.
Kampuni zinazotekeleza miradi mikubwa ya uwekezaji zinapaswa kuzingatia siyo tu faida za kiuchumi, bali pia haki za wafanyakazi, usalama wa jamii, mazingira, usawa wa kijinsia na uwajibikaji kwa madhara yanayoweza kusababishwa na shughuli zao.
Kwa mfano, katika maeneo ya uchimbaji wa madini, ni muhimu kuhakikisha wafanyakazi wanapata mazingira salama ya kazi, jamii zinashirikishwa katika maamuzi yanayowaathiri na haki za wanawake zinalindwa.
6. Hitimisho
Ujumbe mkubwa wa makala hii ni kwamba kampuni hazipaswi kupima mafanikio yao kwa faida wanazopata pekee, bali pia kwa namna zinavyoheshimu haki za binadamu, kulinda wafanyakazi, kutunza mazingira na kuwajibika kwa jamii zinazozunguka shughuli zao.
Hatua inayotangazwa na Serikali ya Uingereza inaweza kuwa mfano muhimu wa kuimarisha uwajibikaji wa sekta binafsi katika kulinda haki za binadamu.
Kama una Taarifa, Habari, Tangazo n.k Wasiliana nasi kupitia shinyapress@gmail.com au +255 788 469 464